04. Camino Primitivo II juni 2017

2017 Weer op stap!

Na anderhalf jaar weer op pelgrimage! Vorig jaar was ik weer aan de beurt met een recidief van mijn maligne lymfoom en kreeg ik gedurende een half jaar chemokuren. Deze sloegen heel goed aan en in oktober 2016 was ik op de scans weer kankervrij. Mijn conditie is prima en toen dochter Suzanne deze winter vroeg of ik weer meeging naar Spanje heb ik geen moment getwijfeld. Natuurlijk! Gewoon gaan en zien waar het schip strandt. Na wat gepuzzel met de agenda’s, laveren tussen de emigratiedatum van Maarten en Hanneke, de promotiedatum van nicht Corinne, de examenuitslag van dochter Hannah en de komst van Maxwell naar Nederland kwamen we uit op 19 juni t/m 5 juli. Dit samen met de wens om opnieuw aan te komen in Santiago de Compostela maakte dat we uitkwamen op de Camino Primitivo, deze is ca 320 kilometer. Ik liep hem al eens in het najaar van 2015 alleen, maar doe het met liefde nog eens samen met mijn dochter. 

Dus de schoenen zijn weer tevoorschijn gehaald en in het vet gezet, de eerste dagtochten zijn gelopen om weer wat kilometers in de benen te krijgen. Ik heb een nieuwe poncho aangeschaft in de hoop dat deze me bij regen wél droog gaat houden. En nu maar zien of er weer genoeg pit in de benen zit om me twee weken lang tegen de berghellingen omhoog te hijsen. We gaan het meemaken. We vliegen maandag 19 juni naar Oviedo en daar gaat het avontuur beginnen!


Veluwe

Dit weekend heb ik gewandeld met grote broer Gerard. We liepen twee routes van het Veluwezwerfpad van elk ca 23 km. Het kwam qua planning mooi uit als oefening voor Spanje.

In Vaassen begonnen we geheel tegen de regels met koffie en Tompoucen terwijl op wandeldagen in eigen land normaalgesproken een appeltaart hoort te worden genuttigd. We hebben echter een gezamelijke herinnering aan de Tompouce met een streepje slagroom uit onze studententijd èn vonden dat de lokale appeltaart er niet dramatisch lekker uitzag.

Ik had mijn caminorugzak meegenomen om ook die belasting in de oefentocht mee te nemen. Ik schrok van het gewicht en het ongemak ervan, de voortdurende druk op mijn rug en de banden over mijn schouders. Hij bleek na thuiskomst gewogen 7 kilo te wegen en was dus bijna zo zwaar al het caminogewicht!

De wandeling leidde door bossen en over de hei. Het door het weerbericht beloofde regenachtige weer bleef uit; we liepen door warm en zonnig weer en genoten ’s avonds van een prachtige zonsondergang boven de hei waar we zicht op hadden vanuit de bed and breakfast waar we sliepen.

Het viel me tegen dat ik aan het eind van de tweede dag behoorlijk stijf en stram was en dan heb ik het nog niet gehad over de stijfheid die ik morgen bij het wakker worden zal hebben! En dan hebben we nu nog geen bergen hoeven beklimmen! Nog slechts twee weken te gaan! 


Regen en storm

Een beetje pelgrim laat zich niet afschrikken door wat mindere weersomstandigheden. De weersverwachting voor vandaag was nogal onstuimig met regen en wind met windstoten tot windkracht 11! Gea en Rika, mijn wandelgenoten van vandaag toonden zich ook stoer genoeg om tòch op pad te gaan. Het waren uitstekende omstandigheden om het materiaal te testen: heb ik waterdichte schoenen na de extra wax-beurt en voldoet de nieuw aangeschafte poncho (nee dus, helaas!)

Bij de eerste buien schuilden we in een caravan aan de Hollandse IJssel, een zogenaamd Rustpunt, waar we thee konden zetten tegen een kleine vergoeding.

We waren onder de indruk van prachtige donkere wolkenluchten en zwiepende bomen, het filmpje laat dat zien en laat ook de geluiden horen van de storm.

Bij een volgende bui konden we schuilen bij een kaasboerderij aan de Ruige Weide, waar we in de kaaswinkel twee heerlijke boerenkazen kochten. We kregen er van de kaasboer een heerlijk versgebakken bruin broodje bij en genoten van een heerlijke lunch in het daar aanwezige Rustpunt. Het werd een fijne wandeling van ca 16 km door het Groene Hart met extra karakter door de weersomstandigheden. Zo stoom ik me verder klaar voor de Camino!

NS wandeling de Hollandse kade

Vandaag liep ik een wandeling met Anke, de NS wandeling de Hollandse kade van Breukelen naar Woerden. De tocht was 17 km en om er een echte oefendag van te maken verlengde ik hem met 10 km door vanuit Zegveld naar Anke in Woerden heen en weer te lopen. Ik verzwaarde mijn Camino rugzak met wat onnodige bagage tot 6 kg om te wennen aan gewicht op mijn rug. Dat was al weer makkelijker te doen dan vorige week.

Ik had vandaag weer een nieuw speeltje: de camelbag van Rika. Dat is een stevige plastic zak waar maximaal 3 liter water in kan. Die schuif je in een daarvoor bestemd vak tegen de rug aan in de rugzak. Aan de onderkant zit een aansluiting voor een slang, die door een uitsparing in de rugzak naar buiten komt, zodat de slang met mondstuk binnen handbereik voor je borst bungelt. De lol is dat je geen acrobatische toeren meer hoeft uit te halen om de drinkfles uit het zijvak van de rugzak te goochelen om een slokje water te nemen. Het is nog wel een hele kunst om door een beetje te bijten en hard te zuigen een beetje water binnen krijgt, maar oefening baart kunst. 

Het decor van de wandeling was vandaag weer echt het Groene Hart: veel knotwilgen,  weilanden, graspaden over de dijk en het jaagpad langs de Oude Rijn. Met 27 km bijna de lengte van de eerste wandeldag volgende week. Ik ben er klaar voor!


Pakken

En nu is onvermijdelijk het moment daar gekomen dat de paklijst gedownload wordt waarop  van pelgrimspaspoort tot veiligheidsspeld, van slaapzak tot telefoonoplader en van fleecetrui tot oordopjes gedetailleerd beschreven staan. Na drie camino’s moet de lijst nu zó compleet zijn dat ik zonder nadenken kan inpakken en afvinken. 

En dan ligt het bed weer vol met spullen en vraag ik me af of het wonder zich écht wel weer gaat voltrekken en alles in de rugzak zal verdwijnen. 

Zonder enig probleem: alles past, waarbij ik zonder problemen de volgorde van pakken nog weet. Ruimte genoeg voor proviand voor onderweg. 

Deze keer gaat niet mijn eigen Jacobsschelp mee, die is bij de laatste reis gehavend geraakt.  Ik heb bij het Pelgrimskantoor deze metalen schelp gekocht, nageäapt van Suus die hem al een paar jaar heeft. Nu nog twee nachtjes slapen en: op weg!

PS Kijk eens naar  de weersvoorspelling in Noord Spanje: zonnebrand mee!


Dag 0: reisdag naar Oviedo

We hielden gistermiddag  krijgsberaad hoe we met de voor vanmorgen geplande stakingen van de NS om moesten gaan. Er waren óók nog werkzaamheden aan het spoor op het traject naar Brussel gemeld. We besloten een uur extra te plannen en Marcel standby te vragen bij dramatische wachttijden. Uiteindelijk verliep de reis naar Brussel zonder enige hapering en zaten we om 9 uur al aan de cappuccino op vliegveld Zaventem waar we in riante ligstoelen de vlucht naar Madrid konden afwachten.

We vlogen vervolgens met Iberia naar Madrid met een overstap naar Oviedo, waar we om vijf uur ’s middags arriveerden. Toen nog een half uur in een bus en een half uur lopen naar de albergue waar ik twee bedden had gereserveerd: een vervallen villa met een doolhof aan slaapkamertjes waar wij als enige(!) pelgrims onze intrek namen. 

We arriveerden om 5 minuten over zeven bij de kathedraal voor ons eerste stempel in de pelgrimspas, helaas: om 7 uur gesloten! We dronken een biertje met drie gepensioneerde Duitse leraren die al 21 jaar samen de een na de andere Camino samen liepen en fietsten.

We zitten nu samen op een schattig pleintje in de oude stad en raken al helemaal in Spaanse sferen. We bestellen straks wat te eten en drinken en voelen ons weer thuis hier.

Dag 1: naar San Juan de Villapañadas, 29.8 km

Loodzware dag! Ik lig op het moment van schrijven heerlijk schoon gedoucht, volkomen uitgeput in de schaduw op het vers gemaaid gazonnetje voor de albergue na een slopende dag in de bloedhitte, over een lang traject met een flinke klim in de laatste 3 km waarbij de temperatuur opliep tot 39 graden!

De dag begon met een desayuno (ontbijt) in een barretje en daarna eerst naar de kathedraal. Het was even zoeken naar de koperkleurige schelp in de bestrating op het plein: het begin van de Camino Primitivo.

De schelpen in de bestrating leidden ons de stad uit, waar ze werden vervangen door gele pijlen. 

Broer Roeland belde de dag voor vertrek en vroeg me of ik me meer pelgrim of wandelaar voelde deze keer. Ik twijfelde en dacht dat het nu misschien meer een wandelvakantie zou worden. Na enkele minuten onderweg voelde het echter alsof we niet weg waren geweest, heel vertrouwd: weer échte pelgrims!

We planden onze eerste pauze na de tweede klim na 12 km. Probeer je even in te leven in de situatie: vermoeid na 3 uur lopen, de zware rugzak op de rug, aan het eind van een zware klim met de zon in de rug, brandend op de nog niet ingesmeerde schouders en nek, zweetdruppeltjes lopen prikkend in de ogen en druppelen voor je op het snoeihete asfalt. En dan: een terras in de schaduw met een groot glas ijskoud prikwater met rinkelende ijsblokjes, die euforie, dat is zó heerlijk!

De laatste klim naar de albergue was zwaar, maar de ontvangst door de gastvrije hospitalero was geweldig. We kregen grote glazen koud water, onze schoenen werden in in de vensterbank buiten te luchten gezet en onze kleren worden straks met die van de andere vier pelgrims in de machine voor ons gewassen, wat een luxe. Suus is inmiddels aan het koken: pasta met tomatenprut en olijven en voor de gezondheid een bak snoeptomaatjes én daarbij een fles rode Berberano. En dán: met de kippen op stok!


Dag 2: naar Salas, 18.4 km (en voor mij 19.4 omdat ik mijn vergeten stokken op moest halen!)

Makkie vandaag! Gistermiddag kwamen we om 17 uur aan, vandaag om 13 uur! Minder kilometers én minder klimmen, maar de temperatuur nog wel wat hoger dan gisteren. Zelfs de Spanjaarden vinden het ‘mucho calor’!

We hebben heerlijk geslapen, we waren zó moe! Op de rug liggend in bed met volkomen ontspannen ledematen voelde het alsof je zwaar in je matras wegzakte. Vanmorgen waren we zo stijf als een plank in de benen én in de schouderpartij door de rugzak. Gelukkig liepen we dat er in een paar minuten weer uit.Hoe heerlijk kan een ontbijtje zijn: in de vroege morgen buiten op een bankje, prachtig uitzicht, rust alom, kwetterende vogeltjes, kakelende hanen en af en toe een blaffende hond. Gewoontegetrouw hadden we een yoghurtje en een banaan gekocht voor het ontbijt en er was een automaat voor koffie.

Ik denk dat er in geen enkel caminoblog een lange mannetjes/lange vrouwtjesfoto ontbreekt. Het blijft een leuk gezicht om met de vroege zon in de rug de lange schaduw voor je op de grond te zien.

Heel Asturië staat vol met dergelijke horreos, graanschuren op stenen pijlers. De heel oude, vervallen exemplaren zien er schilderachtig uit, maar er worden ook nog steeds nieuwe gebouwd. 

Hier hangen maiskolven te drogen.

De tocht van vandaag was afwisselend: bos, kleine dorpjes, grasland…

…, maar ook stukken asfaltweg.

De hitte van de zon was vandaag al makkelijker te verdragen; je moet er niet tegen willen vechten en het gewoon accepteren, de zweetdruppeltjes laten gaan en niet zeuren. Op zwangerschapsgym leer je dat je je niet moet verzetten tegen een wee, maar dat je op de golf van de pijn moet meebewegen, zo iets.

Op het moment van grote dorst staat er een ingebouwde frisdrankautomaat met een paar stoelen! Hoe heerlijk is dat? 

We zijn ingeschreven bij een nagelnieuwe albergue in Salsa, tot nog toe als enigen! Als het zo rustig blijft is het wel fijn, de vorige keer heb ik onderweg ook een keer een full house getroffen; Ik liep toen in september.

Salas is een schattig klein stadje met middeleeuwse kerk, kasteel en toren. We dronken bier op het pleintje met de Duitsers bij wie we op de heenreis al anschlu§ hadden. We maken zelf ons avondeten: prefab soep en tortilla met brood.

Dag 3: naar Tineo, 19.1 km

Een dag van stijgen en dalen én een weersomslag. 

We bleven gisteravond de enige twee pelgrims in de herberg! Er bleken achteraf wel vier albergues te zijn in Salas, dus er was blijkbaar overcapaciteit. 

Toen ik vannacht even uit bed kwam schuifelde ik volledig kreupel van de spierpijn naar het toilet, zó stijf dat ik me niet voor kon stellen dat ik vandaag weer zo’n stuk zou kunnen lopen. 

De route van vandaag zag er op de profieltekening afschrikwekkend uit, de eerste helft van de dag met een urenlange stijging. Ik zou jullie graag doen geloven dat het vreselijk was, maar het viel uiteindelijk reuze mee. Het was een gestage klim met wat gemeen steile stukken door voornamelijk bos, met haarspeldbochten.

Toen we buiten kwamen bleek het zachtjes te regenen, dus jassen aan en regenhoes om de rugzak! Vandaag geen blauwe luchten, maar grijs, nevel en nu en dan motregen. Dat leverde wel mooie plaatjes op.

Het is met de loopafstand een raar mechanisme. De ene dag loop je bijna 30 km en de andere maar 18, toch vóelt het soms gelijk. Je begint te lopen met een andere mindset. Voor vertrek bekijken we de dagroute en delen we de dag in, afhankelijk van de mogelijkheden om iets te eten of te drinken. De eerste koffiestop plannen we niet te snel, het is prettig als je als je dan zo’n 2/5e deel van de route gelopen hebt, dan na 2 uurtjes een lunchpauze en vervolgens het laatste stuk. Ook al is de dagafstand niet ver, toch kan je niet zomaar een stuk verder als je het niet tevoren zo gepland hebt. De krachten zijn dan al verdeeld en een schepje er bovenop is dan gewoon te veel gevraagd.

Het is in Spanje verbazingwekkend hoe ze met hun oude vervallen huizen omgaan. Ze laten ze gewoon staan en bouwen er een nieuw huis tegenaan. Ik heb me daar al eerder over verbaasd, wachten ze gewoon tot de boel vanzelf instort? Er is blijkbaar geen gebrek aan woonruimte in de streek, anders zou men er wel iets nieuws neerzetten.

We eindigden de dag in een super de luxe albergue, een dependance van een chic hotel: Palacio de Meras. Ik kende deze plek van de vorige keer dat ik hier was, anders hadden we niet met onze baggerschoenen de marmeren hotelreceptie binnen durven lopen! Een leuke variatie op de soms smoezelige albergues. Zelfs schone dekbedden, dus de slaapzak kon in de hoes blijven. En dat voor 12 euro!

Een heerlijk bedje!

Dag 4: naar Borres, 15.3 km

De eerste drie uur van de dag liepen we door louter natuur; na een stevige klim naar de Alto de Piedratecha (de eerste top) volgde een heerlijke geleidelijke daling. We hebben op deze eerste alto geen uitzicht gehad door de mist. De temperatuur lag vandaag 20 graden lager dan de eerste twee dagen, heerlijk om te lopen.

We hebben gekozen voor een alternatieve route morgen, de variant via los Hospitales. Dit is waarschijnlijk een oudere route, er liggen drie ruïnes van voormalige herbergen aan. Er is langs die route geen overnachtingsmogelijkheid, zodat we vandaag een korte route lopen. Door dat besluit hadden we de wekker op 8 uur gezet, lekker uitslapen dus! We staan normaalgesproken om half 7 op en vertrekken na een ontbijtje om half 8. Terwijl wij nog lekker in ons bedje lagen, rommelden de andere pelgrims om ons heen en toen wij opstonden was de herberg leeg en stonden alleen ónze schoenen nog in het rek (wat toch een zucht van opluchting gaf, want stel dat je tot de gruwelijke ontdekking komt dat iemand anders er met jóuw schoenen vandoor is! Overkwam jou dat nou eens Roeland?) We vertrokken pas om 9 uur en kwamen (daardoor?) de eerste uren geen pelgrim tegen.

Het Genootschap heeft op de site een deel ‘de weg naar buiten’ met informatie over de verschillende routes e.d. en ‘de weg naar binnen’ voor spirituele zaken. Ik heb jaren her een poosje yoga en meditatie gedaan. We kregen als opdracht om in lotushouding met de ogen gesloten een fijne plek te visualiseren (voor mij was dat onze vlonder achter in de tuin met uitzicht op de weilanden en de sloot) en dan te proberen om alle opkomende gedachten toe te laten en direct weer los te laten en te laten voorbij gaan. Best moeilijk om er niet op door te gaan. Op ďe Camino ervaar ik vanaf het eerste moment tijdens het lopen dat dat loslaten van opkomende gedachten vanzelf gaat, gedachtes komen en gaan weer zonder dat ik er op doorga. Sterker nog: de gedachtes zijn zó vluchtig dat ik ze niet eens kán afmaken. Ik loop volledig Zen te zijn, zonder zorgen; heerlijk toch?

Na een korte wandeldag eindigden we in het gehucht Borres, waar we op het terras van het barretje heerlijke soep en tortilla aten. We schreven ons in voor de albergue, die even hoger op de berg verscholen lag. Een schattig onderkomen, klein en volgezet met stapelbedden met lakens in alle kleuren van de regenboog.


Dag 5: naar Berducedo over de variante los Hospitales, ca 25 km

Ik moet de mooie praatjes van gisteren eerst even rechtzetten, ik was vandaag helemáál niet Zen en innig tevreden! Het begon er al mee dat het water in de herberg ‘no potable’ was, zodat we de watervoorraad niet aan konden vullen en alleen de restjes van gisteren hadden. Vervolgens was het barretje waar we ons gisteravond in moesten schrijven vanmorgen gesloten en gingen we dus zonder koffie én zonder genoeg water (oh gruwel!) op pad op de variante route.

We moesten uren klimmen en het was alsof mijn benen en armen van elastiek waren, zonder enige kracht en energie. Ik moest tijdens de urenlange stijging voortdurend stoppen en een paar tellen wachten. De weg bestond veelal uit rotsen en stenen, zodat ik steeds goed op de bodem moest letten en de stand van de voeten en de stokken moest bijstellen om niet uit te glijden. Ik heb stukken stuntelig en struikelend gelopen, gelukkig zonder te vallen op de scherpe stenen. Suus bleef rustig achter me en paste haar tempo op mij aan.

We kwamen geen levende ziel tegen op deze route, behalve hier en daar een stel koeien met bel om de nek, die we allemaal rustig zijn gepasseerd zonder op de hoornen te zijn genomen.

De route staat bekend om zijn prachtige uitzichten, helaas zagen wij alleen maar mist. Ik tref het niet met de bergpassen op de Camino’s: twee maal de route Napoleon in de mist, kou en regen en de vorige keer dat ik de Puerto del Palo (de pas op 1150 m hoogte) passeerde op de Camino Primitivo was het een helse tocht door regen, storm, mist en koude zonder enig zicht op natuurschoon!   

Na de aansluiting op de reguliere route kwamen we weer pelgrims tegen en brak nu en dan de zon door, zodat we iets meer om ons heen konden kijken. We komen gaandeweg steeds bekende gezichten tegen: de Duitsers, drie jonge Poolse vrouwen, een Iers en een Frans echtpaar, drie Spaanse dames en nog wat anderen. We vertrokken om half 8 vanmorgen en troffen onze eerste bar om 2 uur! Onderweg hadden we een appel, een stuk zompig oud brood en een mueslireep gegeten. De koffie en het water smaakten ons heerlijk op het gezellige terras! Suzanne verraste me, ze raakte in gesprek met een rap sprekende Spaanse en voerde een hele conversatie in het Spaans.

Het laatste uur liep ik gelukkig weer op wolken, niet te zwaar en met het eindpunt in zicht. In het gehucht waar we eindigden waren twee herbergen en vonden we zonder probleem weer een stapelbed voor ons tweeën. Er hangt een wasje te wapperen en we hebben het dakterras voor ons zelf en zitten nu heerlijk na een warme douche in schone kleren te genieten van een biertje met een familiezak chips.

Suus bereidde weer een vegetarische pastaschotel met artisjok en olijven én de obligate fles rode wijn.

PS  de internetverbinding in de verschillende barretjes is dusdanig zwak dat de foto’s niet allemaal doorkomen. Morgen probeer ik de blog van vandaag te posten.

Dag 6: naar Grandas de Salime, 19.2 km

Wat een prachtige dag! In alle opzichten! De ochtend begon met een voorzichtig zonnetje en zag er veelbelovend uit.

De wereld is zoveel mooier met zonlicht na een paar miezerige mistige dagen. Én… ik had weer gewone wandelbenen. In de ochtend was het naast wat kleinere klimmetjes voornamelijk dalen, van 1100 naar 300 meter. Prachtige stukken over bergweggetjes en bospaden, maar ook saaie stukken asfalt.

Er is hier in het voorjaar een fikse bosbrand geweest, we liepen door een groot stuk met zwart geblakerde bomen, dat gaf het bos en geheimzinnige en mystieke sfeer. Tussen de stammetjes door zie het stuwmeer in de diepte liggen.

Suus toont hier de pelgrims waslijn.  Het is voor de pelgrim een eeuwige struggle om de kleren een beetje schoon en fris te houden. Na aankomst in de albergue doe je een handwasje, vervolgens ben je afhankelijk van de weersomstandigheden of het wasje droogt. En als dat niet lukt dan bevestig je de natte spullen aan je rugzak overdag (en hoop je dat de zon schijnt!)

De afdaling eindigde bij een enorme stuwdam met stuwmeer. Dé plek voor een heerlijke pauze op een zonnig terras. 

De dag eindigde in een klein stadje met een geweldige, kleine, private albergue Sánchez, een plaatje met een heerlijke tuin met ligstoelen én koude biertjes in de koelkast. We hadden samen een 3 persoonskamer met gewone bedden. De winkels waren dicht op zondag dus we aten een pelgrims menu in een bar.


Dag 7: naar A Fonsagrada, 25.2 km

Vandaag een mooie bergetappe. De Camino Primitivo staat bekend om de hoogteverschillen. 

Vandaag begon met een gestage klim over de eerste 12 km. Helaas zonder uitzicht, want er was weer mist en motregen; de temperatuur was prima, ik denk rond de 20 graden. 

Aan het eind van de klim verlieten we Asturië en liepen we Galicië binnen. In de middag trok de mist wat op en zagen we wat meer van de omgeving.
We eindigden de dag met een bizar steile klim naar het stadje A Fontagrada. We zagen het van een afstandje op de top van een berg op een ontmoedigende hoogte die we in een 2 km steile klim moesten bereiken. We hadden nog door willen lopen naar een dorpje zonder voorzieningen verderop, maar alle winkels zijn tot in de namiddag gesloten, zodat we ons niet meer konden bevoorraden voor avondeten en ontbijt voor daar. 

We kwamen terecht in de prachtige private albergue Cantabrico met (het moet niet gekker worden) kraakheldere lakens, dekbedden en een echte handdoek, wél met stapelbedjes, dat dan weer wel. Er staan splinternieuwe wasmachines en drogers die voor een luttele 2 euro een was draaien en drogen. Wat heerlijk: straks alle kleren schoon en droog! En een super de luxe keuken om vanavond lekker iets te koken en te eten.

Dag 8: naar Cádavo Baleira, 24.4 km

Vandaag was het een beetje meer van het zelfde: klimmen en dalen door mist en motregen, maar dan vandaag ook met wat èchte regenbuien. Van motregen worden je kleren alleen oppervlakkig nat, van echte regen ben je meteen zeiknat. Na een poosje zonder regen droogt de wandelbroek wel weer in de wind onder het lopen. Ik heb de poncho nog maar in de tas gelaten, dat is altijd zo’n deceptie: al die moeite om hem over jezelf en de rugzak heen te krijgen en dan tóch nat worden daaronder.

Het is raar met dat klimmen, je loopt te hijgen en te puffen, maar zodra de weg weer vlak is, ben je eigenlijk alweer vergeten hóe uitputtend het was. Net als met pijn; je bent na de bevalling alle ellende ook meteen weer kwijt. In de alpen maak je meestal een dagtocht en klim je eerst naar boven en daal je in de middag weer naar beneden. Bij een trektocht zoals de onze door lager gebergte is het steeds stijgen en dalen en dat elke dag weer. Best inspannend.

De uitzichten zijn mooi, maar niet zo spectaculair als in hooggebergte, glooiende hellingen, maar nergens ongerept,  steeds is de bewoonde wereld dichtbij. We lopen stukken over bergweggetjes en door bos met alleen wat vogelgefluit en dan is er plots weer een weg of een dorpje.

In Galicië wordt de weg aangegeven door gloednieuwe betonnen paaltjes met een schelp en een pijl en daaronder de afstand tot Santiago in drie decimalen. Ik vind dat niet zo prettig, je bent dan steeds zo bepaald bij de afstand en dan ga je als vanzelf rekenen hoeveel je nog ‘moet’.

We kwamen als eerste aan in de herberg en delen tot nu toe onze slaapzaal met één Spaanse en drie Poolse dames. De vorige keer dat ik deze Camino liep was het september, toen ik bij deze albergue aankwam was ie vol! Het is zó veel rustiger nu, terwijl ik het in de zomer juist drukker verwachtte. 


Dag 9: naar Lugo, 30.6 km (!)

Vandaag waren wij speelbal van de elementen in de etappe naar Lugo. ’s Nachts ging het buiten enorm te keer: de wind loeide om de albergue heen en de regen kletterde tegen de ruiten. Toen om half zeven de wekker ging zag het er nog steeds niet best uit. Ondanks de bemoedigende woorden van Ewout en de stichtelijke tekst en poëtische strofen van Gerard zagen we toch wel op tegen de dag. Voor vandaag stond een lange afstand gepland zonder gezellige cafeetjes onderweg.

We stapten blijmoedig de deur uit en namen ons voor ons niet tegen de regen te verzetten, maar zoals Ewout ons aanraadde, gewoon te accepteren dat we kletsnat werden. Dat lukte vrij aardig, maar het leidt wel af! De route begon met een korte klim en nadien een kilometerslange geleidelijke afdaling over onverharde paden. Nadien was het urenlang steeds kilometers wegtikken in de regen tot we rond half vier de stad Lugo binnenkwamen, een mooie stad met prachtig gerestaureerde stadsmuren en -poorten. Om ons weer gelukkig te maken stopte de regen en brak er zelfs een waterig zonnetje door. 

We lieten de stadsalbergue liggen en namen een bed in hostel Roots&Boots verderop aan de Camino. Superleuk barretje, maar een heel simpel onderkomen met minimale voorzieningen. Er zijn maar een paar andere pelgrims dus dat lukt wel.

In verband met de regen en de angst dat de regenhoes de inhoud van mijn rugzak niet helemaal droog zou houden, heb ik vanmorgen mijn slaapzak in een plastic zak onderin gedaan en daar bovenop in een tweede plastic tas mijn kleren. Het is prima droog gebleven én blijkt heel makkelijk te zijn bij aankomst in de albergue. De kledingzak trek je er in één beweging uit zonder dat het een chaos van spulletjes wordt op het nog op te maken bed. Die methode houd ik erin, regen of geen regen.


Heute Abend haben wir ein ganz tollen Abend gehabt mit unseren Deutsche Freunden.
Weersverwachting voor morgen: regen!

Dag 10: naar San Román da Retorta, 19 km

Na de lange etappe van gisteren hadden we voor vandaag een kortere afstand gepland, zodat we besloten wat later op te staan. Er is nu sowieso geen goede reden om vroeg te vertrekken; voor de zinderende zon hoeven we dat niet te doen en er is geen run op de bedden. Op de Camino Frances moest je toch wel voor drie uur ’s middags aankomen, omdat je anders kans liep geen plek meer in de herberg te krijgen. Het is wel heel fijn dat dat hier nu niet zo is, steeds plek zat.

Poserend met een Romeinse soldaat op de eeuwenoude Romeinse brug over de Miño bij het verlaten van Lugo.

Vanmorgen leek het er even op dat het weer wat beter was, maar tijdens het ontbijt begon het buiten al weer te spetteren. Zo bleef het de hele dag, de ene regenbui na de ander, steeds als mijn wandelbroek weer drooggeblazen  was door de wind dan regende ie weer kletsnat.

We hebben de bergen van Asturië nu echt achter ons gelaten, er is hier in Galicië een glooiend landschap. De route vandaag was best saai, veel over asfalt en weinig variatie om ons heen. Desondanks liepen we veel fijner dan gisteren; Suus met haar oortjes in, luisterend naar muziek of lectures met haar iPhone en ik met mijn gedachten ‘in zijn vrij’.

Door de regen heb ik bijna geen foto’s gemaakt. Uit angst voor waterschade bleef mijn telefoon veilig in de rugzak.

Vroeg in de middag kwamen we in het gehucht San Román da Retorta aan, waar behalve een klein, onooglijk barretje niets was. Er zijn echter wel twee herbergen, wij kozen voor O Candido. Ik was er de vorige keer ook geweest, het is allemaal vrolijk beschilderd. Er is buiten een fijne tuin met hangmatten, waar ik de vorige keer heerlijk in de schaduw van de boom heb liggen lezen en relaxen. Nu een wat troosteloze aanblik zonder de zon. Ook de vrolijke rode stoeltjes op het terras stonden in regenstand tegen de tafeltjes aan.

Er is een huiselijke zithoek beneden, waar de hospitalero een vuurtje voor ons aanstak in de kachel (29juni!) én hij zorgt dat we vanavond iets te eten krijgen.

Dag 11: naar As Seixas, 18.6 km

Als toegift, speciaal voor Ewout, hier een foto van de muurschildering binnen in de albergue. Geweldig gedaan toch?

Het wordt een beetje saai, maar het is niet anders: regenjas aan, capuchon omhoog, regenhoes om de rugzak en weer opgewekt op stap! We hadden vandaag de keuze: òf 30.8 km naar Melide, de stad waar de Camino Primitivo aansluit bij het laatste deel van de Camino Frances en waar het dus druk zal zijn òf een eerdere stop in het gehucht as Seixas om nog even de rust van het landelijke te behouden. We kozen voor het laatste en hadden dus een korte wandeldag. 

We kwamen om 12 uur al aan bij de albergue en moesten tot 13 uur wachten tot de hospitalero de deur opendeed. Het is een prachtig, strak modern gerestaureerd oud gebouw, het Hilton onder de albergues volgens mijn gidsje. Er is een modems keuken, maar we zijn gisteren en vandaag geen winkels tegengekomen om iets te eten te kopen, zodat we in het plaatselijke barretje terecht kwamen voor het avondeten.

Ik heb ’s middags na een warme douche met mijn warme kleren aan in mijn slaapzak een dutje gedaan; ik was zó koud van de voortdurende nattigheid. Nu lekker aan de wijn en straks een warme maaltijd. Morgen aansluiten bij de Camino Frances, kijken hoe druk het dan wordt.

Dag 12: naar Ribadiso da Baixo, 25.9 km

Wat een heerlijke dag! Vanmorgen was het weliswaar bewolkt, maar we voorvoelden dat het goed zou komen en gingen mét jas maar zónder regenhoes op pad. Het werd een prachtige dag,  ik schat 20 tot 25 graden en geleidelijk aan brak de zon door en liepen we op met onze schaduw, die hadden we in geen dagen gezien! 

De route naar Melide was mooi, we liepen drie uur lang over glooiende heuvels met prachtige uitzichten, die zich niet in een foto lieten vangen; dat ís niet te filmen zeggen we thuis en tóch probeer je het.

Ik passeerde een tuin met een horreo  (een Galicisch graanschuurtje) waar ik een foto van maakte. In mijn herinnering heb ik twee jaar geleden dezelfde gefotografeerd, ik zal het thuis eens nakijken. Schattig plaatje toch? In Melide voegde de Camino Primitivo zich bij de Camino Francés, waar we overvallen werden door een zwerm pelgrims die de één na de ander ons terrasje passeerde. Wij kunnen natuurlijk geen enkele aanspraak maken op exclusiviteit, maar het voelde toch alsof ons iets werd afgepakt, ineens waren we één van ďe velen. Tot nu toe kwamen we gemiddeld 10 tot 15 medepelgrims tegen op een dag, die we vaak al eerder ontmoet hadden, nu tientallen in een paar uur!

De route voerde door eucalyptusbossen met de bizarre eucalyptusbomen met vellen schors aan hun stammen en hun typische geur.

We liepen heerlijk en genoten van de warmte van de zon op onze rug. We hebben onderdak gevonden in een albergue waar we in onze eerste Camino overnachtten; een terreintje aan een beekje waar meerdere natuurstenen huisjes staan.

We zitten nu bij de nabijgelegen bar op een terrasje in de zon en genieten van een heerlijk koud biertje en verheugen ons op een pizza vanavond, die staat hier op het menu. Vooral voor Suus als vegetariër is de menukeuze beperkt. Als ze zegt dat ze geen vlees en vis eet, krijgt ze negen van de tien keer het voorstel om een salade zonder tonijn, pasta met tomatenprut of gebakken ei met patat te eten, weinig variatie dus. Kijken of er een vegapizza is!

Dag 13: naar Pedrouzo, 22.1 km

Vanmorgen een volkomen heldere hemel zonder ook maar één wolkje! Hoe heerlijk is dat! Als dat morgen ook zo blijft, is alle regen vergeten!

Ik heb deze Camino alleen de eerste dag oordoppen gebruikt, omdat we steeds alleen of met een handjevol pelgrims in de albergues sliepen, er was nooit geluidsoverlast. Ik lag vannacht in een bovenbed in een ruimte met 15 stapelbedden en werd wakker van allerlei geluidjes: (beperkt) gesnurk, mensen die zich omdraaiden, even hoestten, een plas gingen doen. Op zich niet naar, ik viel uiteindelijk weer in slaap tot om 5 uur (!) de eerste wekker afging! Als bij toverslag startte er een gefluister, gekuch, en geritsel van plastic zakken. Pelgrims met LED-lampjes op hun voorhoofd, waarmee ze per ongeluk vol in je gezicht schenen. Na een uur keerde de rust weer en toen Suus en ik om kwart over zeven wakker werden, waren wij de enige twee overblijvers. Ook in het nabijgelegen café waren we de enige gasten voor een ontbijtje. Het ritme op de Camino Francés ligt dus echt anders dan wij gewend waren op de Primitivo.

We zijn de eerste shock van de aansluiting aan de Camino Francés inmiddels wel te boven en voelen ons inmiddels opgenomen in de grote massa pelgrims, net als kleine Nemo in de grote golfstroom in de oceaan. Ook hier geldt: niet verzetten maar meebewegen.

De zon en de blauwe lucht waren prachtig vandaag, we genoten van de heerlijke warmte; we liepen veel over brede paden door de bossen, heerlijk in de schaduw met de zon door de bladeren, fluitende vogels en kletsende pelgrims, onderweg gezellige zonnige terrassen vol vrolijk gekleurde rugzakken.

We naderen inmiddels Santiago, het aantal herbergen neemt toe, er wordt druk reclame gemaakt voor een onderkomen.

We hebben ons gesetteld in een grote municipale albergue en zitten nu aan ons dagelijks Estrella Galicia bier. Aan het eind van de dag zie je pelgrims op slippers of met sandalen lopen als ze gedoucht en verkleed zijn. Als je dan op de voeten let, zie je allerlei voetletsels: verbanden, pleisters, compeed, hinkende pelgrims; de kilometers eisen hun tol. Wij zijn gelukkig nog steeds helemaal ongedeerd gebleven.

Tot slot een foto van mijn credential, het pelgrimspaspoort is inmiddels gevuld met stempels. Kijken of we het morgen kunnen omzetten in een Compostella (een soort diploma dat je de Camino hebt volbracht) als we in Santiago aankomen.

Dag 14: naar Santiago de Compostela, 20.1 km

Een stralende aankomst in Santiago! Vandaag was het weer opnieuw geweldig. We liepen op wolken de laatste etappe en genoten van alle momenten van herkenning. Op de Monte do Gozo bekeken we het standbeeld van de twee pelgrims die juichend wijzen naar de Kathedraal in Santiago (even inzomen). 

We liepen hand in hand door de poort met de doedelzakmuzikanten het plein met de kathedraal op. Super fijn! We hebben de bijzondere eerste keer gehad, de derde was scheepsrecht, nu het kwartet en dan op naar een lustrum?!

We hebben een kamer in het chique Parador hotel met uitzicht op de oude daken van het gebouw en de torens van de kathedraal. Een nacht hier kost evenveel als alle overnachtingen van de hele Camino bij elkaar! Decadent hè? Suzanne lag vanmiddag in een bubbelbad haar vermoeide lijf te ontspannen, terwijl ik op het heerlijke bed lag bij te komen.

En dan nu een paar onvermijdelijke selfies!


Santiago en A Coruña

De laatste dag begon natuurlijk met een champagneontbijt in ons luxe hotel!

Er was een prachtig verzorgd en uitgebreid ontbijtbuffet, het één nog lekkerder dan het ander. We checkten uit en brachten onze rugzakken naar een hostel in de oude stad. We namen de trein naar A Coruña aan de noordkust en bezochten een oude Romeinse vuurtoren, liepen langs de boulevard naar de oude stad, waar we op een beschaduwde pleintje lekker lunchten (niets zo heerlijk als een lunch met een koel glaasje witte wijn!) Nadien lagen we een uurtje op het zandstrand in de zon. Een heerlijk vakantiedagje!

Morgen terug naar huis! Bedankt voor jullie reacties en wie weet tot ziens!